ԱՐԴԻԱԿԱՆ ԹԵՄԱՆԵՐ
  • Անտարկտիդայում ջերմաստիճանի ռեկորդ է գրանցվել
    Գիտնականների միջազգային խումբը պարզել է, որ Երկրի Հարավային բեւեռը վերջին 30 տարվա ընթացքում երեք անգամ ավելի արագ է տաքացել, քան մոլորակի մնացած մասը, հայտնում է Lenta-ն՝ հղում անելով Nature Climate Change-ին։Հայտնի է, որ Անտարկտիդայի ջերմաստիճանը մեծապես տատանվում է՝ կախված տարվա եղանակից եւ տարածաշրջանից, ուստի երկար տարիներ հավատում էին, որ մայրցամաքի վրա գլոբալ տաքացման պատճառով ամենաքիչն են ազդում կլիմայի փոփոխությունները: Սակայն 60 տարվա ընթացքում օդերեւութաբանական կայաններից ստացված տվյալները եւ համակարգչային մոդելավորման արդյունքները ցույց
  • Նշվել է սմարթֆոնի գեոլոկացիան անջատելու առավելությունները
    Սմարթֆոնների գեոլոկացիայի անջատումը թույլ կտա կանխել անձնական տվյալների արտահոսքը, ինչպես նաեւ կերկարաձգի մարտկոցի աշխատանքի ժամանակը: Այս մասին «Փրայմ» գործակալությանը հայտնե է «Թվային քաղաքացի» պլատֆորմի փորձագետ Վլադիմիր Գրիցենկոն:«Հավելվածները փոխանակվում են օգտագործողի գովազդային նախասիրությունների մասին տեղեկատվությամբ, որը ձեւավորվում է տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկատվության հիման վրա, եւ գեոլոկացիան դրանց թվում է: Օրինակ, եթե օգտատերը մուտք է գործում Instagram, հավելվածը կարող է պարզել, որ անձը գտնվում է Կարմիր հրապարակում
  • Ճապոնիան ավելի քան 652 մլն դոլար կհատկացնի 6G բջջային կապի համակարգի մշակման համար
    Ճապոնիայի իշխանությունները մտադիր են 70 մլրդ իենի (ընթացիկ կուրսով գրեթե 652,4 մլն դոլար) օգնություն ցուցաբերել կորպորացիաներին, որոնք զբաղված են վեցերորդ սերնդի (6G) բջջային կապի համակարգի մշակմամբ, որը նախատեսվում է ներդնել մինչեւ 2030 թվականը: Այս մասին հայտնել է Kyodo լրատվական գործակալությունը՝ վկայակոչելով կառավարական աղբյուրներին:Ավելի վաղ կառավարությանն առընթեր ստեղծվել էր փորձագետների խորհուրդ՝ կազմված տեխնիկական մասնագետներից, մասնավոր բիզնեսի եւ համապատասխան գերատեսչությունների ներկայացուցիչներից, որոնք պետք է մշակեն նոր ձեւաչափի
  • Նոր նամականիշ նվիրված Հռոմի Պապի Հայաստան այցին
    Հունիսի 24-ին լրանում է Հռոմի Պապ Նորին Սրբություն Ֆրանցիսկոսի Հայաստան հովվապետական այցելության 4-ամյակը:Սուրբ աթոռում ՀՀ դեսպանության տարածած հաղորդագրության մեջ նշվում է. «Այդ այցելությունը լայնորեն լուսաբանվել ու մեծ հնչեղություն էր ստացել աշխարհում։ Այսօր էլ, հիրավի, միջազգային ընդգրկում ունեցող այդ անմոռանալի իրադարձության արձագանքները շարունակվում են։Հետաքրքրական է, որ Միավորված ազգերի կազմակերպությունը 2020 թվականը հայտարարել է «Բույսի առողջության պահպանման միջազգային տարի», ու այդ նախաձեռնությանն է միացել նաև Վատիկանը՝ թողար
  • Չեխիան որոշել է վերացնել դիմակ դնելու պարտադիր պահանջը
    Չեխիայի առողջապահության նախարարության ղեկավար Ադամ Վոժեժն ասել է, որ հուլիսի 1-ից սենյակներում և հասարակական տրանսպորտում դիմակներ դնելու պահանջը կչեղարկվի երկրի բոլոր շրջաններում, բացառությամբ այն վայրերի, որտեղ նկատվում է COVID-19 կորոնավիրուսի բռնկում՝ գրում է mk.ru-ն: Նախարարը նշել է, որ անհրաժեշտության դեպքում հետագա արտակարգ միջոցառումները ձեռնարկվելու են մարզային հիգիենայի կայանների կողմից:Նյութի  աղբյուրը՝    https://www.1in.am/
  • Ոսկու պաշարները Նյու Յորքում ռեկորդային ծավալների են հասել
    Պահուստներում Նյու Յորքյան Comex բորսայի կողմից հաստատված ոսկու պաշարները հասել են ռեկորդային ծավալի՝ 29,7 մլն տրոյական ունցիայի, 2013 թվականից տվյալներ հավաքող FactSet ընկերությանը հղում անելով, հաղորդում է The Wall Street Journal-ը։ Այդ ոսկու համարյա երեք քառորդը, որը կշռում է ինչպես լրիվ բեռնված 9 հատ Boeing 737-700 ինքնաթիռ, Նյու Յորք է բերվել վերջին երեք ամսում, նշում է թերթը։  Նյու Յորքի «ոսկու տենդը» թերթը կապում է համավարակի հետ, որը մատակարարումների շղթաների խափանման պատճառով քաոս է առաջացրել թանկարժեք մետաղների շուկայում։ WSJ-ը նշում է, որ կատարվածը խաա
  • Սաուդյան Արաբիան բարձրացրել է նավթի հուլիսյան մատակարարման գները
    Սաուդյան Արաբիան բարձրացրել է նավթի մատակարարման գները ՕՊԵԿ + ձևաչափի երկրների նախարարների նիստից հետո: Այս մասին կիրակի հայտնել է Bloomberg-ը՝ հղում անելով Saudi Aramco սաուդական պետական նավթային ընկերության գնացուցակին, որը հայտնվել է գործակալության տրամադրության տակ: Tert.am-ի փոխանցմամբ այս մասին հաղորդում է ТАСС գործակալությունը, խոսքը սաուդական նավթի հուլիսյան ֆյուչերսների մասին է: Ասիական շուկաների համար գնաճը միջինում կազմել է 5.60-7.30 դոլար՝ մեկ բարելի դիմաց: Աղբյուրի տվյալներով՝ փորձագետներն առավել չափավոր գնաճ էին կանխատեսում՝ 4 դ
    Թեժ գիծ
    +374 (047) 959555
    ՀՀ-ում էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության համակարգի ներդրմանը նպաստող պայմանների վերլուծությունը

    ԳԱՅԱՆԵ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
    ՀՊՏՀ բանկային գործի և ապահովագրության ամբիոն


    Հայաստանի Հանրապետությունն աչքի է ընկնում բարձր սեյսմակտիվությամբ, ինչն իր հերթին նշանակում է երկրաշարժերի և աղետների տեղի ունենալու բարձր հավանականություն: Նման իրավիճակում պետությունը պետք է միշտ պատրաստ լինի աղետային ռիսկերի ճշգրիտ և ժամանակին կառավարմանը: Դա նշանակում է ռիսկի գնահատում, նվազեցում և կանխարգելում: Նման միջոցառումների իրականացմանը պետությունը պետք է թե՛ ֆինանսապես, թե՛ օրենսդրորեն մշտապես պատրաստ լինի: Հոդվածում բացահայտվել է, թե Հայաստանի Հանրապետությունը որքանով է պատրաստ աղետային ռիսկերի կառավարմանը կամ նման համակարգի մշակմանը և ներդրմանը: Հիմնախնդիրը դիտարկվել է ապահովագրության տեսանկյունից:
    Ճշտվել է, թե արդյոք ՀՀ-ում կան էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության համակարգի ներդրմանը նպաստող գործոններ և պայմաններ: Այս առումով, ուսումնասիրվել են ոչ միայն էկոլոգիական ռիսկերի կառավարմանը և ապահովագրությանը վերաբերող օրենքները և օրենսդրական ակտերը, այլև այն ծրագրերն ու նախագծերը, որոնք նպաստում են նման համակարգի մշակմանը:
    Հիմնաբառեր` սեյսմակտիվություն, աղետային ռիսկեր, էկոլոգիական ռիսկեր, կառավարում, ապահովագրություն



    Բնական աղետները բոլոր ժամանակներում էլ ահռելի վտանգ են ներկայացրել Երկիր մոլորակի և նրա բնակչության համար: Դրանցից, թերևս, երկրաշարժերն են հասցնում ամենախոշորածավալ ավերածությունները:
    Դիտելով UNESCO-ի մշակած «Գլոբալ սեյսմիկ վտանգների քարտեզը»` կտեսնենք, որ աշխարհի ցամաքային տարածքի կեսից ավելին գտնվում է սեյսմակտիվ գոտում, իսկ դրա գերակշիռ մասը` շատ բարձր վտանգի գոտում: Նշված գոտում են Կանադան, Չիլին, Մեքսիկան, Թուրքիան, Ադրբեջանը, Վրաստանը, Իրանը, Ղազախստանը, Հնդկաստանը, Ճապոնիան, Ֆիլիպինները, Ինդոնեզիան, ինչպես նաև Հայաստանը:
    Տեղակայված լինելով Ալպհիմալայան գոտում` Հայաստանի տարածքը գործնականում 100%-ով գտնվում է սեյսմակտիվ տարածաշրջանում: Համաձայն «Հայաստանի Հանրապետության տարածքում սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման» 1999 թ. ընդունված համալիր ծրագրի` ՀՀ-ում տարբեր աղետներից ավելի մեծ վնաս են հասցրել ուժեղ երկրաշարժերը, որոնց տեսակարար կշիռը ընդհանուր աղետների մեջ 94% է, մնացած մասը կազմել են սելավները` 3.15%, տրանսպորտային պատահարները` 1.5%, սողանքները և փլուզումները` 1.2%, ջրհեղեղները` 0.15%: Նույն ծրագրի շրջանակներում ներկայացված են ՀՀ սեյսմիկ շրջանացման և սեյսմիկ ռիսկի քարտեզները, որոնց համաձայն առավել սեյսմավտանգ են Երևանը, Գյումրին, Վանաձորը, Կամոն, Իջևանը, Կապանը: Երկրաշարժերի ուժգնությունը (M) հասնում է 7.1-ի (գործիքային ժամանակաշրջան) և ≥ 7.5-ի, օջախների միջին խորությունը 10 կմ է, բոլոր օջախները տարածականորեն կապված են մինչև 1 սմ/տարի միջին տեղաշարժով ակտիվ խզվածքների հետ, ավերիչ երկրաշարժերի տևողությունն անբարենպաստ գրունտային պայմանների դեպքում կարող է հասնել մինչև 1 րոպեի, M ≥ 5.5 երկրաշարժերի կրկնման միջին պարբերականությունը 3040 տարի է: Համաձայն «Հայաստանի Հանրապետությունում սեյսմիկ ռիսկի գնահատման և կառավարման պլանավորման ծրագրի»` 4 ամբողջ երկրի տարածքում տեղի են ունեցել Սպիտակի հայտնի երկրաշարժը (1988 թ., որը 25,000 մարդու մահվան և 19,000 մարդու մարմնական վնասվածքների պատճառ դարձավ` լրջորեն ավերելով 517,000 բնակարան և երկրի հյուսիսային մասերին հասցնելով 1520 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի տնտեսական վնաս) և այլ երկրաշարժեր: Դրանցից խոշորագույններն են 1679 թ. հունիսի 4-ին Գառնիի երկրաշարժը (M=7.0), որի ժամանակ զոհվել է 1228 մարդ, Երևան քաղաքի մոտ 1937 թ. հունվարի 7-ին M=5.2 ուժգնությամբ երկրաշարժը: Այնուամենայնիվ, վերջին 300 տարիների ընթացքում Երևանում տեղի չի ունեցել մարդկային զոհերով աղետաբեր երկրաշարժ:
    Երկրում հեղեղումները նույնպես լուրջ վնաս են հասցնում: Օրինակ` 2010 թ. հեղեղման հետևանքով 10 մլն ԱՄՆ դոլարի վնաս հասցվեց: Հայաստանը ենթակա է նաև խոշոր արդյունաբերական և տրանսպորտային աղետների, ինչպիսիք են քիմիական և ճառագայթային աղետները: Այսպես` Մեծամորի ատոմային էլեկտրակայանը գտնվում է սեյսմիկ ակտիվ գոտում և Երևանից, որտեղ բնակվում է երկրի բնակչության մեկ երրորդը, ընդամենը 28 կիլոմետր հեռավորության վրա է:
    Ինչպես տեսնում ենք, էկոլոգիական ռիսկերի հետևանքը կարող է ավերիչ լինել Հայաստանի Հանրապետության համար` պատճառելով թե՛ մարդկային զոհեր, թե՛ կործանարար վտանգ հասցնելով ամբողջ տնտեսությանը: Նման ռիսկերի սխալ և ոչ ժամանակին կառավարումը կարող է հանգեցնել այնպիսի հետևանքների, որոնք հաղթահարելու համար բավական երկար ժամանակ կպահանջվի: Համապատասխան միջոցառումների ժամանակին մշակումը համարվում է էկոլոգիական ռիսկերի կառավարման նախապայման: Ռիսկերի նվազեցման միջոցառումներից մեկը ապահովագրությունն է:
    Ներկայացնենք, թե ՀՀ-ում էկոլոգիական ռիսկերի կառավարումը և ապահովագրությունը ինչպիսի մակարդակում են:
    Օրենսդրական դաշտ: Դեռևս 20 տարի առաջ 1999 թ., Հայաստանի Հանրապետության Կառավարությունն ընդունել է «Հայաստանի Հանրապետության տարածքում սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման համալիր ծրագրի մասին» որոշումը, 6 որտեղ, որպես հիմնական նպատակ, սեյսմիկ վտանգի կանխատեսումն է, սեյսմիկ ռիսկի գնահատումը և դրա նվազեցումը: Սեյսմիկ ռիսկերի նվազեցման կետում, բացի մի շարք միջոցառումներից, ուշադրություն է դարձված ապահովագրությանը: Որոշման մեջ նշված է նաև, որ ծրագրի ընդունումը կնպաստի ապահովագրության զարգացմանը` շեշտադրելով երկրաշարժերի դեպքում ապահովագրության համակարգի հիմքի ստեղծման անհրաժեշտությունը գործող օրենսդրական ակտերի կատարելագործման և նոր օրենքների, օրենսդրական ու նորմատիվ ակտերի մշակման, տեղեկատվության բազայի և ապահովագրության վերահսկման կազմակերպման, բաժնետիրական ապահովագրական ընկերությունների գործունեության համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման միջոցով: Որպես ծրագրի գործարկման արդյունք` նախատեսվում է աղետներից ապահովագրության կառուցվածքի ստեղծում, որի ժամկետային մանրամասները ներկայացված են նույն ծրագրի կատարման ժամանակացույցում: Ծրագրի ընդունումից մոտ 20 տարի է անցել, սակայն ՀՀ-ում աղետներից ապահովագրության լիարժեք համակարգ այդպես էլ չի ստեղծվել:
    2001 թ. ընդունվել է «Հայաստանի Հանրապետությունում ապահովագրական համակարգի և ապահովագրական շուկայի զարգացմանն ուղղված համալիր միջոցառումների ծրագրի մասին» Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության որոշումը, որտեղ, որպես գերակայություն, այլ ուղղությունների հետ մեկտեղ սահմանվել է նաև մեծ և առավել վտանգավոր ռիսկերից (հրդեհ, բնական աղետներ, սեյսմիկ, ատոմային և էկոլոգիական ռիսկեր) ապահովագրական պաշտպանության համակարգի ձևավորումը: Որոշումն ընդգրկում էր նաև էկոլոգիական և սեյսմիկ ռիսկերի ապահովագրության ներդրումը: Որոշման ընդունումից արդեն անցել է 17 տարի, սակայն էկոլոգիական ռիսկերի պարտադիր ապահովագրության համակարգի ներդրման վերաբերյալ գործնական միջոցառումներ այդպես էլ չեն անցկացվել:
    Տեղին է նշել, որ 2008 թ. Համաշխարհային բանկի (ՀԲ) բարձրաստիճան պատվիրակության Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի կայուն զարգացման վարչության տնօրեն Փիթեր Թոմսոնը կարևորել է ՀՀ-ում աղետների ապահովագրության համակարգի ներդրումը: Նա նշել է. «….բացի ներդրումային ծրագրերից, ՀԲ-ն կարող է նաև աջակցություն ցուցաբերել հետագայում տարածաշրջանային ապահովագրական համակարգի ստեղծման ուղղությամբ: Այստեղ ևս ՀԲ-ն կցուցաբերի համընդգրկուն մոտեցում. ապահովագրական սխեմաներ կմշակվեն, օրինակ, որոշակի բնական աղետներից (ջրհեղեղ, կարկուտ) տուժած մշակաբույսերի, բերքի համար: Մյուս ուղղությունը, որը ներառված է ՀԲ աշխատանքներում, շենքերի ամրացումն է և շինարարական չափորոշիչների մշակումը, որը հնարավորություն է տալիս մեղմելու երկրաշարժի հետևանքները»:
    2011 թ. «Էկոլոգիական քաղաքականության մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի հայեցակարգային մոտեցումներին հավանություն տալու մասին փաստաթղթի հավելվածում նշվում է, որ Հայաստանում, բացի մի շարք հիմնահարցերից, չկարգավորված է մնում էկոլոգիական ապահովագրության հիմնախնդիրը: Շրջակա միջավայրի պահպանման արդյունավետ մակարդակ ապահովելու համար անհրաժեշտ ֆինանսական և տնտեսական գործիքների շարքում շեշտադրվում է բնապահպանական ապահովագրությունը, իսկ օրենքի մշակման հիմնական ուղղությունների մեջ առանձնացվում է նաև բնապահպանական ռիսկերի ապահովագրման անհրաժեշտության սահմանումը: 2019 թ. դրությամբ օրենքը դեռևս նախագծի կարգավիճակում է, իսկ ապահովագրության վերաբերյալ կետեր ներկայացված չեն: 2014 թ. «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման և փորձաքննության մասին» օրենքի11 6-րդ հոդվածի առաջին կետում նշված է, որ գնահատման նպատակն է շրջակա միջավայրի ու մարդու առողջության վրա հիմնադրութային փաստաթղթի և նախատեսվող գործունեության իրականացման արդյունքում հնարավոր վնասակար ազդեցությունների կանխատեսումը, կանխարգելումը, նվազեցումը կամ բացառումը: Սակայն, որպես նպատակ սահմանելով նվազեցումը, օրենքը ոչինչ չի նշում, օրինակ` էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության` որպես ռիսկի նվազեցման առաջնային և հիմնական գործիքի մասին:
    Անդրադառնանք ապահովագրության ոլորտում էկոլոգիական ռիսկերի կարգավորման օրենսդրական դաշտին: Ապահովագրությունը ՀՀ-ում կարգավորվում է «Ապահովագրության և ապահովագրական գործունեության մասին» 2007 թ. ընդունված օրենքին համապատասխան: Որպես այդպիսին` ապահովագրության առանձին տեսակների վերաբերյալ առանձին օրենքներ կամ օրենսդրական ակտեր մշակված չեն, բացառությամբ ԱՊՊԱ պարտադիր ապահովագրատեսակի: «Ապահովագրության և ապահովագրական գործունեության մասին» 2007 թ. ընդունված օրենքի 7-րդ հոդվածում պարզապես առանձնացված է «Հրդեհից և բնական աղետներից ապահովագրություն» դասը: Բացակայում է նաև առանձին խոշոր ապահովագրության դասերի գծով նորմատիվների (ընդհանուր կապիտալի նվազագույն չափ, երբ ընկերությունն իր վրա է վերցնում անհամեմատ խոշոր ռիսկ, մեկ ստանձնած ռիսկի առավելագույն չափի նորմատիվ և այլն) սահմանումը, ինչը ևս նվազեցնում է խոշոր բնական աղետների ապահովագրության հնարավորությունները: Փաստորեն, ՀՀ ապահովագրական օրենսդրական դաշտը էկոլոգիական ռիսկերի կարգավորման առումով լիարժեք չէ:
    Հետազոտություններ և վերլուծություններ: Էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության վերաբերյալ քիչ չեն նաև վերլուծությունները և հետազոտությունները: Մասնավորապես` «Կլիմայի փոփոխության և առողջապահության ՀՀ ազգային քաղաքականության վերլուծություն» 2016 թ. նախագծում առաջարկվում է էկոլոգիական ռիսկերը կառավարել երկու եղանակով` 
    1. էկոհամակարգային ծառայությունների հետ կապված տնտեսական գործիքներով, 
    2. այլ նորարարական ֆինանսատնտեսական գործիքներով:
    Վերջինների թվում առաջարկվում է ներառել էկոլոգիական ապահովագրությունը, էկոլոգիական աուդիտը, ինչպես նաև հարկային և բանկային արտոնությունները, որոնք ևս դիտարկվում են նորարարական ֆինանսատնտեսական մեխանիզմների համակարգում: Բացի այդ, միջազգային պրակտիկայում  հաջողությամբ կիրառվում են տարբեր գործիքների հիբրիդներ (օրինակ` էկոլոգիական ապահովագրության պոլիսի առկայության դեպքում տնտեսավարողներին հարկային կամ բանկային արտոնությունների տրամադրում):
    «Աղետների ռիսկի կառավարման ազգային ռազմավարությանը և դրա իրականացման գործողությունների ծրագրին հավանություն տալու մասին» 2017 թ. նախագծի 5-ի գլխի 18-րդ կետում նշվում է, որ աղետներից ապահովագրական համակարգի գործունեությունը արդյունավետ չէ, ինչը թուլացնում է աղետների ռիսկի կառավարման ֆինանսական գործընթացների ճկունությունը` հիմնական ծանրաբեռնվածությունը թողնելով պետական և համայնքային բյուջեների վրա, հանգեցնում է ֆինանսական կարողությունների նվազեցմանը և բնակչության ու տարածքների խոցելիության մեծացմանը:
    Նախագծում առաջարկվում է աղետներից ապահովագրման արդիական համակարգի ներդրումը` որպես ծրագրի կատարողներ սահմանելով ՀՀ ԱԻՆ-ը, տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարությանը, գյուղատնտեսության նախարարությանը, ֆինանսների նախարարությանը, ՀԲ-ին (համաձայնությամբ), միջազգային կազմակերպություններին (համաձայնությամբ), ապահովագրական ընկերություններին (համաձայնությամբ), կատարման ժամկետը սահմանվել է մինչև 2020 թ., իսկ ֆինանսական ապահովումը իրականացվելու է միջազգային դոնոր կազմակերպությունների կողմից:
    Ծրագրեր: Հայաստանի Հանրապետությունը էկոլոգիական ռիսկերի կառավարման նպատակով ֆինանսավորում է ստանում միջազգային կառույցներից: Դրանցից մեկը Համաշխարհային բանկի կողմից մեր երկրին 2015 թ. տրված ֆինանսավորումն էր: Ծրագրի տևողությունը 2.5 տարի էր, ֆինանսավորումը` 1.75 մլն դոլար: Հիմնական գործընկերներն են ՀՀ տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը, քաղաքաշինության նախարարությունը, կրթության և գիտության նախարարությունը, ֆինանսների նախարարությունը, համապատասխան պետական մարմինները, Երևանի քաղաքապետարանը և այլ մարզեր ու համայնքներ: Ցանկալի կլիներ, որ ծրագրին որպես գործընկեր մասնակցեր նաև ԿԲ-ն: Վերջինիս միջոցով հնարավորություն կընձեռվեր կյանքի կոչելու ապահովագրության բնագավառում արդեն 20 տարի շոշափվող` աղետներից ապահովագրության կառուցվածքի ստեղծման նախագիծը:
    Ինչ վերաբերում է աղետային ռիսկերի ֆինանսավորմանը, ապա «Քաղաքացիական պաշտպանության մասին» 2002 թ. ընդունված ՀՀ օրենքի 8-րդ գլխի 22-րդ հոդվածի համաձայն` պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները քաղաքացիական պաշտպանության միջոցառումների նյութատեխնիկական ապահովումն ու ֆինանսավորումն իրականացնում են, համապատասխանաբար՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի և համայնքների բյուջեների միջոցների հաշվին: «Պետական բյուջեի մասին» 2018 թ. ՀՀ օրենքի15 մեջ ծախսային հոդվածներում, մասնավորապես` «Հասարակական կարգ, անվտանգություն և դատական գործունեություն» հոդվածում առանձնացված է միայն փրկարար ծառայությունների բաժինը և ոչ մի մանրամասնում չկա աղետների առաջացման դեպքում փոխհատուցումների մասին: Արտակարգ իրավիճակների նախարարության 2018 թ. բյուջեում նշված է «Ընդհանուր բնույթի հանրային ծառայություններ» տողը, որի մեջ ներառվում է «Սեյսմիկ պաշտպանության ծառայություն» կետը, որը կրկին չի մանրամասնում աղետների առաջացման դեպքում փոխհատուցումը: Մինչդեռ, օրինակ` Ճապոնիայի պետական բյուջեում որոշակի հոդվածով հստակ առանձնացված են «Աղետներից վերականգնման, աղետների կանխարգելման և նվազեցման ծրագրերը» իրենց համապատասխան ենթակետերով: Բացի այդ, երկրաշարժերի առաջացման վտանգավոր գոտիներում գտնվող մի շարք երկրների պետական բյուջեներում առանձնացված է սեյսմիկ ռիսկերի ֆինանսավորման բաժինը: Մասնավորապես` Կանադայում, համաձայն «2017 թ. պետական բյուջեի պլանի», առանձնացված է «Կանաչ ենթակառուցվածք» բաժինը, որում ընդգրկված է «Աղետների նվազեցման» մասին հոդվածը: Նախատեսված է այդ ուղղությամբ հատկացնել 45 մլն դոլար 2018-2019 թթ. համար, իսկ 2021-2022 թթ. հասցնել 200 մլն դոլարի: Մինչդեռ, օրինակ` Ադրբեջանի 2017 թ. պետական բյուջեի ծախսային հոդվածներում չկա նշում աղետների ռիսկերի ֆինանսավորման վերաբերյալ, 17 չնայած այն հանգամանքին, որ Ադրբեջանը ևս գտնվում է վտանգավոր սեյսմակտիվ գոտում:
    «Քաղաքացիական պաշտպանության մասին» 2002 թ. ընդունված ՀՀ օրենքի 6-րդ գլխի 16 հոդվածի բ կետի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, իրավունք ունեն ստանալու քաղաքացիական պաշտպանության միջոցառումների իրականացման հետևանքով կրած վնասների փոխհատուցում, սակայն կարգը մանրամասնած չէ, ինչն էլ հոդվածի կետը դարձնում է անհասկանալի:
    Աղետային ռիսկերի ֆինանսավորման մի մասը կատարվում է ապահովագրության մեխանիզմի միջոցով: Սակայն հրդեհներից և աղետներից ապահովագրությունը 2017 թ. կազմել է երկրի ապահովագրական բիզնեսի` ստացված ապահովագրավճարների միայն 8%-ը` հանգեցնելով աղետների ռիսկի փոխանցման մեխանիզմների շատ սահմանափակ օգտագործման:
    Ամփոփելով վերոնշյալը` կարող ենք եզրակացնել.
    1. Էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության վերաբերյալ մեխանիզմների ներդրումը ՀՀ-ում առաջնահերթ նպատակներից է եղել դեռևս 1990-ական թվականներից: Էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության կառուցվածքի ստեղծման առաջնահերթությունն ունի օրենքի ուժ, սակայն գործնական բնույթի միջոցառումներ այդպես էլ մինչ այժմ չեն իրականացվել:
    2. Էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության որոշ սխեմաներ միայն նախագծի կարգավիճակում են:
    3. Էկոլոգիական ռիսկերի պատճառով առաջացած հնարավոր հետևանքների վերացման ֆինանսավորումը հստակ ձևակերպված չէ ո՛չ օրենսդրորեն, ո՛չ պետական բյուջեում` որոշակի հոդվածով:
    4. Էկոլոգիական ռիսկերի նվազեցման ծրագրերում ապահովագրական ընկերությունները առանձնացված չեն որպես առաջնային կատարողներ:
    5. Էկոլոգիական ռիսկերի հետևանքների վերացման ֆինանսավորման գործընթացում ապահովագրական ընկերությունների մասնաբաժինը չնչին է, բացի այդ, կարգավորված չէ էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության գործընթացը առանձին օրենքով կամ օրենսդրական ակտերով:
    Փաստորեն, ապահովագրական ընկերությունները էկոլոգիական ռիսկերի ֆինանսավորման գործընթացում, ինչպես նաև ֆինանսավորման տարաբնույթ ծրագրերում ընդգրկված են, շեշտադրված է նաև ապահովագրության առաջնահերթությունը օրենսդրորեն: Այսպիսով` ՀՀ-ում էկոլոգիական ռիսկերի ապահովագրության մեծածավալ կառուցվածքի ստեղծման բոլոր նախադրյալները կան: