ԱՐԴԻԱԿԱՆ ԹԵՄԱՆԵՐ
  • ՄԱԿ-ը կորոնավիրուսի դեմ պայքարում կօգնի աղքատ երկրներին
    ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերիշը հայտարարել է կորոնավիրուսի համավարակի դեմ պայքարում աղքատ երկրներին օգնելու գլոբալ ծրագրի իրականացման մեկնարկի մասին։ Այս մասին հաղորդվում է կազմակերպության կայքում։ Այսպես, Գուտերիշի խոսքերով, ՄԱԿ-ի Արտակարգ արձագանքման կենտրոնական ֆոնդից արդեն 60 միլիոն դոլար է հատկացվել պարենի առաքման, ԱՀԿ առաքելությունների աշխատանքի և բժշկական անձնակազմի և սարքավորումների տեղափոխման համար այդպիսի երկրներ։ Ծրագրի հետագա իրականացման համար ՄԱԿ-ը ևս 2 միլիարդ դոլար է հայցել։ Կազմակերպության ծրագրերում է նաև
  • ԵՄ-ն պետք է ավելի շատ միջոցներ տրամադրի կորոնավիրուսի բռնկման տնտեսական հետեւանքներին դիմակայելու համար
    ԵՄ-ն պետք է ավելի շատ միջոցներ տրամադրի, որպեսզի դիմակայի կորոնավիրուսի բռնկման տնտեսական հետեւանքներին։ Այս մասին հայտարարել է Նիդեռլանդների ֆինանսների նախարար Վոպկե Խուստրան։«Իմ խնդրանքն է՝ անհապաղ ազատեք գումարները ընթացիկ բյուջեում՝ այն տարածքների համար, որոնք հատկապես տուժել են կորոնավիրուսից,- RTL-ին տված հեռուտատեսային հարցազրույցի ժամանակ ասել է նա,- Ես մտածում եմ, մասնավորապես, ֆինանսատնտեսական կողմի, ինչպես նաեւ նոր բազմամյա բյուջեի մասին։ Մտածեք, խնդրում եմ, ճգնաժամի այդ սցենարի մասին»։Եվրոգոտու ֆինանսների նախարարները կհանդի
  • Համաշխարհային տնտեսական աճը պետք է վերականգնվի 2021թ․ ԱՄՀ
    Կորոնավիրուսի համավարակը 2020թ․ գլոբալ հետընթաց կառաջացնի, որն ավելի վատ կլինի, քան 2008-2009 թթ․ համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակ, սակայն համաշխարհային տնտեսական աճը կվերականգնվի 2021թ․, հայտարարել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամը։ԱՄՀ տնօրեն Կրիստալինա Գեորգիեւան ողջունել է արտակարգ ֆինանսական միջոցները, որոնք առողջապահության համակարգի ամրապնդման եւ ընկերություններին ու աշխատակիցներին պաշտպանելու, ինչպես նաեւ դրամավարկային քաղաքականությունը պարզեցնելու համար արդեն նախաձեռնվել են շատ երկրների կողմից։ Նա նշել է, որ կպահանջվեն լ
  • ԵՏՀ-ն կորոնավիրուսի բացասական հետեւանքների փոխհատուցման աջակցության միջոցառումներ է ներկայացրել
    Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովը տարածաշրջանի բիզնեսի ներկայացուցիչներին աջակցության միջոցառումներ է ներկայացրել, որպեսզի օգնի փոխհատուցել կորոնավիրուսի համավարակի բացասական հետեւանքները, հայտնում է ԵՏՀ մամուլի ծառայությունը։Միջոցառումների թվում դիտարկվում է ԵՏՄ ներկրման տուրքերի նվազեցումը՝ արտահանման պոտենցիալով բարձրտեխնլոգիական ապրանքների արտադրանքի մեջ օգտագործվող պահեստամասերի եւ նյութերի համար։ Այն հատվածների ցուցակի կազմումը, որոնց համար տուրքերը կնվազեցվեն, նույնպես պետք է ավարտվի ազգային լիազորված կարգավորողների
  • Կորոնավիրուսի պատճառով տնտեսության խափանումը կհանգեցնի գլոբալ հետընթացի․ S&P Global
    S&P Global վարկանշային գործակալությունը նախազգուշացրել է, որ տնտեսության մեջ անսպասելի խափանումը, որը կառաջանա կորոնավիրուսի զսպան պատճառով, այս տարի կհանգեցնի գլոբալ հետընթացի եւ առաջիկա 12 ամիսներին կարող է հանգեցնել ԱՄՆ-ում կորպորատիվ դեֆոլտների մակադակի 10 տոկոս աճի, հայտնում է Reuters-ը։S&P Global-ի կարծիքով՝ դրամական հոսքերի անկումը եւ ֆինանսավորման կոշտ պայմանները, ի լրումն նավթի գների անկման, հարված կհասցնեն վարկունակությանը։  «Այս թվերը, հավանաբար, կհանգեցնեն դեֆոլտների կտրուկ աճի, ընդ որում՝ ԱՄՆ-ում ոչ ֆինանսական ընկերությունների դեֆ
  • ԵԱՏՄ տարածք բժշկական ապրանքների և անհատական պաշտպանության միջոցների ներմուծման մաքսատուրքը կլինի 0%
    Երրորդ երկրներից Եվրասիական տնտեսական միության տարածք բժշկական նշանակության ապրանքների և անհատական պաշտպանության միջոցների ներմուծման դեպքում մաքսատուրքը վեց ամիս ժամկետով կլինի 0 տոկոս:Ինչպես հայտնում է Հայկական միասնական տեղեկատվական կենտրոնը, այսպիսի որոշում է կայացվել Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի խորհրդի նիստում:«Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը տեսակապի միջոցով այսօր մասնակցել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի խորհրդի նիստին: Նիստի ընթացքում հայկական կողմի նախաձեռնությամբ որոշվել է ԵԱՏՄ տարածք երրորդ երկրներից բժշկակա
  • Հայաստանի ֆինանսական համակարգը շարունակում է բնականոն աշխատանքը․ Կենտրոնական բանկ
    Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգը շարունակում է բնականոն աշխատանքը։Այս մասին հայտարարություն է տարածել ՀՀ Կենտրոնական բանկի հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունը․«Ինչպես ավելի վաղ հայտնել էինք, Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկը հորդորել է առևտրային բանկերին և վարկային կազմակերպություններին ստեղծված իրավիճակում վարկառուների (օրինակ՝ հյուրատնային, ռեստորանային, տրանսպորտի, զվարճանքի ոլորտում գործող) վարկային պարտավորությունների հանդեպ կիրառել անհատական մոտեցում, իրականացնել հաղորդակցում՝ երկկողմանի հա
    Թեժ գիծ
    +374 (047) 959555
    Զբաղվածության հիմնախնդիրները ՀՀ ՏՏ ոլորտում

    ԱՆԱՀԻՏ ՄԵԼՔՈՒՄՅԱՆ
    ՀՊՏՀ աշխատանքի տնտեսագիտության ամբիոն
    ԷՄԻԼ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
    ՀՊՏՀ «Աշխատավարձի կազմակերպումը ծառայությունների ոլորտում» մասնագիտացման մագիստրատուրա



    ՀՀ Կառավարության կողմից ՏՏ ոլորտը տնտեսության զարգացման գերակա ճյուղերից մեկը ճանաչելը պատահական չէ: Հայաստանում կան ոլորտի կայուն և երկարաժամկետ զարգացումն ապահովելու բոլոր նախադրյալները, որոնցից գլխավորը բավականին բարձր մրցակցային ներուժ ունեցող աշխատուժի առկայությունն է:
    Հոդվածում ներկայացված են ՏՏ ոլորտի աշխատանքի շուկայի առանձնահատկությունները, ոլորտի  զարգացման մարտահրավերները և դրանց լուծման հնարավոր ուղիները:

    Հիմնաբառեր. ՏՏ ոլորտ, աշխատուժ, մասնագիտական ուսուցում, արտասահմանյան ուղղակի ներդրումներ, զբաղվածություն



    Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների (ՏՏ) ոլորտի զարգացումն իր արտացոլումն է ունենում մարդու  կյանքի բոլոր բնագավառներում: Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները նպաստում են կրթության, առողջապահության, մշակույթի, տնտեսության և այլ ոլորտներում տեղի ունեցող փոփոխություններին: ՏՏ ոլորտի զարգացումը հետարդյունաբերական հասարակության (ներառյալ` տեղեկատվական հասարակությունը) և համապատասխան տնտեսության ցանկացած տեսակի ձևավորման անհրաժեշտ պայման է: Առկա փորձը վկայում է ՏՏ ոլորտի ներդրման ու զարգացման մակարդակի և տնտեսական աճի տեմպի արագացման միջև ուղիղ կապի մասին:
    2000 թ. ՀՀ Կառավարությունը ՏՏ ոլորտը հայտարարել է Հայաստանի տնտեսության զարգացման գերակա ճյուղերից մեկը: Հայաստանը տարածաշրջանում առաջատար դիրքեր է զբաղեցնում տեղեկատվական և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում, ինչը պայմանավորված է մի շարք հանգամանքներով. բավականին բարձր մրցակցային ներուժ ունեցող աշխատուժ, ՀՆԱ-ում մասնաբաժին, կազմակերպությունների թվի ու ընդհանուր շրջանառության աճի տեմպեր:
    Հայաստանում մրցակցային բարձր առավելություններ ունեցող տեխնիկական աշխատուժի շնորհիվ ՏՏ խոշոր ընկերությունների և վերազգային կազմակերպությունների համար շահավետ, նպաստավոր պայմաններ են ապահովվում ներդրումներ կատարելու համար:
    Հայաստանը տարածաշրջանի մյուս երկրների նկատմամբ ունի մի քանի մրցակցային առավելություններ, որոնցից են`
    - միջազգային չափանիշներին համապատասխանող գիտահետազոտական և փորձարարական աշխատանքների իրականացման կարողություններ,
    - ՏՏ և հարակից այլ մասնագիտացումներով բուհական հիմնարար  ծրագրեր,
    - մրցակցային բարձր մակարդակ, հմտություններ ունեցող էժան աշխատուժ և ցածր գործառնական ծախսեր,
    - պետության կողմից ոլորտին հատկացվող շոշափելի աջակցություն և ներդրումային դաշտը բարելավելու պատրաստակամություն,
    - ուժեղ սփյուռքի ներկայություն Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում,
    - խոշոր վերազգային ընկերությունների հետ համագործակցության մեծ փորձ,
    - մտավոր սեփականության պաշտպանությանն ուղղված միջազգային լավագույն չափանիշներին համապատասխանող իրավական դաշտ:
    Հանրապետությունում շարունակվում են նախկինում ներդրված բարեփոխումները մի շարք ուղղություններով, որոնցից ՏՏ ընկերությունների համար, գործարար և ներդրումային միջավայրի բարելավման առումով, առավելապես ուշագրավ են արտաքին առևտրի, ընկերությունների հիմնադրման, պայմանագրերի կիրարկման, ներդրողների պաշտպանվածությունն ապահովելու, սեփականության գրանցման և հատկապես հարկերի վճարման ոլորտում իրականացված և իրականացման ընթացքում գտնվող միջոցառումները:
    Հայաստանում արդյունավետորեն կիրառվում է ՏՏ ոլորտի պետական աջակցությանն ուղղված օրենսդրական փաթեթը: Համապատասխան հավաստագիր ունեցող ՏՏ ոլորտի շուրջ 360 սկսնակ կազմակերպություններ օգտվում են հարկային արտոնություններից, որը ենթադրում է շահութահարկի 0% և եկամտային հարկի 10% դրույքաչափերի կիրառում:
    2018 թ. ընթացքում Հայաստանում գործել է մոտ 800 ՏՀՏ (տեղեկատվության և հաղորդակցման տեխնոլոգիաներ) կազմակերպություն։ Միայն վերջին տարում ՏՀՏ ոլորտի կազմակերպությունների թիվն աճել է 150-ով կամ 23%-ով, իսկ ՏՀՏ ոլորտի աշխատատեղերի թիվը` մոտ 4200-ով կամ 27,4%-ով (գծապատկեր 1): Տեղական կազմակերպությունների մասնաբաժինը նշված 800 կազմակերպությունների մեջ կազմում է մոտ 70%: 2008-2018 թթ. տարեկան, միջին հաշվով, հիմնվել է 54 ՏՀՏ ձեռնարկություն: Տեղական և օտարերկրյա կազմակերպություններում աշխատում է ամբողջ աշխատուժի, համապատասխանաբար` 52.5%-ը և 47.5%-ը, թեև տեղական կազմակերպությունները մոտ 2 անգամ ավելի են, քան օտարերկրյա կազմակերպությունները (համապատասխանաբար` 557 և 243): Դա նշանակում է, որ 1 օտարերկրյա կազմակերպության աշխատողների թիվը մոտ 2 անգամ ավելի է:




















    Օտարերկրյա կազմակերպությունների մասնաճյուղերի և ներկայացուցչությունների գործունեությունից ստացված եկամտի փոքր մասն է մնում երկրում` աշխատավարձերի և այլ ծախսերի տեսքով: Անկախ այդ հանգամանքից, մասնաճյուղերի գործունեությունը դրական ազդեցություն ունի թե՛ ոլորտի և թե՛ ամբողջ տնտեսության վրա:
    Ներկայումս աշխատանքի և կրթական շուկաները գործունեության տարբեր մեխանիզմներ և ժամանակային շրջանակներ ունեն: Մինչ կրթական համակարգը զարգանում է երկարաժամկետ քաղաքականության և ռազմավարության հիման վրա, ՏՏ ոլորտը պետք է մշտապես հարմարվի շուկայի արագ փոփոխվող պահանջներին և տեխնոլոգիական նորարարություններին, որպեսզի մնա մրցունակ համաշխարհային, ազգային և տեղական շուկաներում:
    Հաշվի առնելով այդ հանգամանքը` շատ երկրներ հանդես են գալիս ՏՏ մասնագետների առաջարկի և պահանջարկի կարգավորման նոր տեխնոլոգիաների և գործիքների մշակման նախաձեռնություններով: Հմտությունների մոդելների ստանդարտացման, ՏՏ ոլորտի մասնագիտական և կրթական չափորոշիչների մշակման, համապատասխան ֆակուլտետների ընդունելությունների ընդլայնման միջոցառումները որոշ չափով նպաստում են աշխատանքի շուկայի և ՏՏ կրթության շուկաների մերձեցմանը:
    2017-2018 ուստարում տեղեկատվական և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագիտացումներով սովորող ուսանողների թիվը 10070 է, որը ՀՀ  բուհում սովորող ուսանողների ընդհանուր թվի 12.8%-ն է (78 474): Չնայած կրթական համակարգի վերջին բարեփոխումներին` դասավանդման այժմյան մեթոդները չեն համապատասխանում այն պահանջներին, որ ներկայացվում են ՏՏ ոլորտի բարձրակարգ կադրերին: Դեռ ավելին, կրթական համակարգում առկա երկու փոխկապված խնդիրները` պրոֆեսորադասախոսական կազմի ցածր վարձատրությունը և մեծ տարիքը, հանգեցրել են այնպիսի իրավիճակի, որ համակարգը լճացել է, մինչդեռ ուսանողների թիվը տարեցտարի աճում է:
    ՏՏ կազմակերպությունների ներկայացուցիչները համարում են, որ ուսանողների ներկա թիվը չի բավարարում ոլորտի տեխնիկական մասնագետների պահանջարկը: Նշենք, որ ոլորտում շուրջ 2000 թափուր աշխատատեղ կա, և շրջանավարտների մի մասն ի վիճակի չէ ոլորտում աշխատելու:
    Պատճառն այն է, որ շրջանավարտների որակավորման մակարդակը չի համապատասխանում ոլորտի պահանջներին, նրանցից շատերը պետք է անցնեն լրացուցիչ աշխատանքային վերապատրաստում անհրաժեշտ որակավորում ստանալու և լրիվ դրույքով աշխատատեղեր զբաղեցնելու համար:
    Տեղական կազմակերպություններից քչերն են ի զորու ապահովելու աշխատակիցների շարունակական վերապատրաստման գործընթացը. այս առումով, կարևորվում է որոշակի միջոցների ու համապատասխան անձնակազմի առկայությունը: Կազմակերպություններում նաև կիրառվում է չվարձատրվող աշխատանքային փորձառությունը: Տվյալ փորձառությունն անցնողները նախ վերապատրաստվում են, որից հետո լավագույններն ընդունվում են մշտական աշխատանքի: Նոր ընդունված աշխատողները սովորաբար լրիվ ծավալով աշխատանքի են անցնում առնվազն երկամսյա ժամկետից հետո:
    Կազմակերպությունների զարգացմանը խոչընդոտող և խնդրահարույց հիմնահարցեր են բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պակասը և աշխատուժի ներգրավումը, որոնք առաջանում են աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի անհամապատասխանության հետևանքով: Տեխնիկական մասնագիտացումներով ուսանողների պահանջարկի աճին զուգընթաց նրանց  թվի շարունակական նվազման միտում կա և որակյալ մասնագետների արտահոսք:
    Նոր տեխնոլոգիաների և ծրագրային հարթակների ի հայտ գալը հանգեցնում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ստացված գիտելիքների ու հմտությունների կենսապարբերաշրջանի կրճատմանը: Դա հանգեցնում է նաև ոլորտի աշխատողների մասնագիտական և որակական բնութագրերի նկատմամբ աշխատանքի շուկայի և գործատուների պահանջների փոփոխությանը: Այս առումով, կարևորվում է ՏՏ կադրերի պատրաստման ուսումնական ծրագրերի պարբերական թարմացումը ինչպես կրթական համակարգում, այնպես էլ մասնագիտական ուսուցման շրջանակներում:
    Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման արդյունքում ավելացել է հեռավար աշխատողների (ֆրիլանսեր) թիվը: Հենց ՏՏ ոլորտի զարգացումն է նպաստել հեռավար զբաղվածության առաջացմանը: Հեռավար աշխատողների հիմնական տարբերությունն այն է, որ նրանց զբաղվածության ժամանակ օգտագործվում են տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև այն, որ այդ աշխատողներն ունեն բարձր որակավորում:
    ՏՏ ոլորտի առանձնահատկություններից կարելի է նշել աշխատանքի համատեղումը, որը ներառում է նրանց, ում համար ՏՏ-ն զբաղվածության առաջնային ոլորտը չէ, կամ հիմնական աշխատատեղը համատեղվում է վարչակառավարչական գործունեության հետ: Հեռավար զբաղվածությունը ներկայումս իր տեղն ունի աշխատանքի բնագավառում` համաշխարհային միտումների կառուցվածքում: Փաստացի աշխատանքը դարձել է համաշխարհային ռեսուրս, քանի որ համացանցի օգնությամբ անցնում է ազգային սահմանները: Անշուշտ, դա կարող է կիրառվել նաև սահմանափակ աշխատանքային հնարավորություններով ռեսուրսների դեպքում:
    Հայաստանի ՏՏ ոլորտում ներգրավված մասնագետների մեծամասնությունը արական սեռի ներկայացուցիչներ են (68%): Ծրագրային ապահովման և ծառայությունների ոլորտի կին աշխատողների տեսակարար կշիռը 2017 թ. համեմատությամբ աճել է 2%-ով: Անհրաժեշտ է նշել, որ ՏՏ ոլորտում գենդերային խնդիրն արդիական է բոլոր երկրներում: Այնուամենայնիվ, այստեղ մասնագետների նկատմամբ պահանջարկի աճի միտումները զգալիորեն ընդլայնում են ՏՏ ոլորտում բարձր որակավորմամբ աշխատանք ունենալու կանանց հնարավորությունները: Այսպես` եթե եվրոգոտում 2002 թ. տղամարդկանց և կանանց հարաբերակցությունը 7:115 էր, ապա 2015-2016 թթ. կրճատվել է` հասնելով 5:1-ի և 4:1-ի 16: 2017 թ. եվրոգոտում ՏՏ ոլորտում զբաղված կանանց տեսակարար կշիռը կազմել է 17,2%:
    ՏՏ ոլորտը հսկայական արտահանման ներուժ ունի և կարող է մեծ ներդրում ունենալ Հայաստանի տնտեսության աճի ու զարգացման գործում: Ներկայումս Հայաստանում արտադրվող տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ապրանքների և ծառայությունների 44%-ն արտահանվում է, ինչը արտահանման ընդհանուր ծավալի 15%-ն է կազմում: Ոլորտում զբաղվածների թվի աճին զուգահեռ աճում են նաև արտահանման ծավալները: 2010 թ., ոլորտում զբաղվածների թվի նվազմամբ պայմանավորված, կրճատվել են նաև արտահանման ծավալները: Վերջին 10 տարիների ընթացքում տեղեկատվական հաղորդակցական տեխնոլոգիաների (ՏՀՏ) ոլորտում աշխատատեղերի թիվն ավելացել է 4 անգամ, իսկ արտահանման ծավալները` ավելի քան 5 անգամ:
    Տվյալ փաստի մասին է վկայում նաև ՏՀՏ բնագավառում արտահանման ծավալների փոփոխության վրա զբաղվածների թվի փոփոխության ազդեցությունը, որը ներկայացված է կոռելյացիոն-ռեգրեսիոն վերլուծության հիման վրա: 


























    ՏՀՏ ոլորտի ընդհանուր շրջանառությունը կազմում է Հայաստանի ՀՆԱ 6,7%-ը, մինչդեռ այդ բնագավառում զբաղվածների տեսակարար կշիռը տնտեսությունում զբաղվածների ընդհանուր թվում 1,5% է: Հարկ է նշել, որ վերջին տարիներին ՏՏ ոլորտի աճի տեմպը գերազանցում է ՀՆԱ աճի տեմպը ավելի քան 5 անգամ (2014 թ.` 7 անգամ):
    Հայաստանում ՏՏ բնագավառի զարգացմանը մեծապես նպաստում է վենչուրային հիմնադրամների գործունեությունը, որը սկսվել է 2011 թ.: ՏՏ ենթակառուցվածքի զարգացումից բացի դրանք խթանում են նաև տվյալ ոլորտում գործող կազմակերպությունների նորարարական նախաձեռնությունները, նպաստում արտասահմանյան շուկաների հետ կապերի հաստատմանը և սեփական կարողությունների զարգացմանը:
    ՏՏ ոլորտի զարգացման մարտահրավերներն են` 
    - մասնագիտական ուսուցման ոչ բավարար մակարդակը,
    - Հայաստանում ՏՏ ոլորտի զարգացումը հանգեցրել է մասնագետների աշխատավարձի կտրուկ աճին, քանի որ թափուր աշխատատեղերի քանակը ավելին է, քան բարձր որակավորում ունեցող աշխատողների թիվն է, այսինքն` առկա է հավելյալ պահանջարկ: Այդ ճեղքվածքը որոշ չափով լրացվում է իրանցի ծրագրավորողների միջոցով, բայց դա խնդրի երկարաժամկետ լուծում չէ: Ակնկալվում է, որ մինչև 2025 թ. Հայաստանում ՏՏ ոլորտի մասնագետների լրացուցիչ պահանջարկը կազմելու է 25,000, սակայն մասնագետների առաջարկի ներկայիս աղբյուրները չեն կարող բավարարել այդ պահանջարկը:
    Առաջարկի և պահանջարկի միջև ճեղքվածքը կարելի է կրճատել կարճատև կրթական ծրագրերի ներդրմամբ և կիրառմամբ, ինչպես, օրինակ, դա արվում է «Microsoft Innovation Center Armenia» կազմակերպության և այլ կենտրոնների կողմից: Կենտրոնները նախաձեռնում են նաև ստարտափներին ուղղված ծրագրեր, որոնց միջոցով աջակցություն է տրամադրվում  նորարարական ՏՏ արտադրանքի մշակման հարցում։
    Նշված մարտահրավերները հաղթահարելու դեպքում Հայաստանում ՏՏ ոլորտը կարող է դառնալ ազգային տնտեսության առաջատար բնագավառ` աշխատանքով ապահովելով բարձր որակավորում ունեցող երիտասարդների, ինչը կնպաստի ուղեղների արտահոսքի կրճատմանը:
    Այսպիսով` ներկայումս ՀՀ ՏՏ ոլորտում առկա առաջարկի և պահանջարկի անհամապատասխանությունը պայմանավորված է բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պակասով, որակյալ մասնագետների արտահոսքով և աշխատուժի ներգրավման խնդիրներով, ինչի մասին վկայում է մոտ 2000 թափուր աշխատատեղերի առկայությունը: Նշված հիմնախնդրի լուծմանը մեծապես կարող են նպաստել ՏՏ մասնագետների առաջարկի և պահանջարկի կարգավորման նոր տեխնոլոգիաների և գործիքների մշակումն ու կիրառումը, հմտությունների մոդելների ստանդարտացումը, ոլորտի մասնագիտական ու կրթական ստանդարտների մշակումը, համապատասխան ֆակուլտետների ընդունելության թվի մեծացման միջոցառումները և ՏՏ կադրերի պատրաստման ուսումնական ծրագրերի պարբերական թարմացումները կրթական համակարգում և մասնագիտական ուսուցման շրջանակներում: