ԱՐԴԻԱԿԱՆ ԹԵՄԱՆԵՐ
  • Facebook-ն իր աշխատակիցներին թույլ է տվել մինչև 2021 թվականի հուլիս տնից աշխատել
    Ամերիկյան Facebook ընկերությունը կորոնավիրուսի համավարակի հետևանքով իր աշխատակիցներին թույլ է տվել մինչև 2021 թվականի հուլիս տնից հեռավար աշխատանքային ռեժիմով աշխատել, գրում է CNN-ը։  ,Հիմնվելով առողջապահության ոլորտում պետական փորձագետների ցուցումների վրա և մեր ընկերությունում խորհրդատվությունից հետո, որոշում ենք կայացրել մեր աշխատակիցներին մինչև 2021 թվականի հուլիս թույլատրել տնից աշխատելե,- հայտարարել է ընկերության ներկայացուցիչ Նեկա Նորվիլը։                                                &nbs
  • Brent նավթի գինը բարձրանում է
    Նավթի համաշխարհային գները փոփոխվում են տարբեր ուղղություններով: Այս մասին են վկայում առևտրի տվյալները, հայտնում է RT- ն: WTI տեսակի նավթի սեպտեմբերյան ֆյուչերսները նվազել են 0,07% -ով ՝ հասնելով բարելի դիմաց 42,16 դոլարի: Brent տեսակի նավթի հոկտեմբերյան մատակարարումների ֆյուչերսներն աճել են 0.24% -ով և կազմել 45.28 դոլար մեկ բարելի դիմաց:                                                                                         Նյութի աղբյուրը՝         https://news.am/arm/news/
  • Վերջին 17 տարում Երկրի մթնոլորտում մեթանի խտությունը 9 տոկոսով աճել է
    Վերջին 17 տարում Երկրի մթնոլորտում մեթանի խտության անալիզը ցույց է տվել, որ այս ընթացքում դրա բաժինը 9 տոկոսով աճել է՝ հասնելով ռեկորդային բարձր նիշերի, հայտնում է Environmental Research Letters գիտական ամսագիրը:«Այս աճի երկու գլխավոր աղբյուրներն են արտադրության եւ բնական գազի օգտագործման հետ կապված արտանետումները, ինչպես նաեւ անասնաբուծության ճյուղը: Կովերը եւ մյուս խոշոր եղջերավոր անասունները արտադրում են գրեթե նույնքան մեթան, որքան ամբողջ նավթագազային արդյունաբերությունը: Մարդիկ այս առիթով հաճախ են կատակում՝ չհասկանալով, թե նրանք կոնկրետ որքան գազ
  • Շվեդիայում գանձերի քարտեզով հավելված են թողարկել
    Նոր բջջային հավելվածը, որը հայտնվել է Շվեդիայում, կօգնի հավասարաչափ բաշխել մարդկանց Հելսինբորգ քաղաքի լողափերին: Այստեղ աշխատում են ավելի քան երկու տասնյակ լողափեր, սակայն մարդիկ ինչ-ինչ պատճառներով ընտրում են դրանցից միայն մի քանիսը, բայց այժմ, երբ թողարկվել է «գանձերի քարտեզ» հավելվածը, խնդիրը պետք է որ լուծվի, գրում է ՌԻԱ Նովոստին:Հելսինբորգը տեղակայված է Շվեդիայի եւ Դանիայի միջեւ ընկած նեղուցի ափին։ Կորոնավիրուսի ճգնաժամի պայմաններում այս վայրը շատ հանրահայտ է դարձել հանգստացողների շրջանում: Մարդիկ ընտրել են չորս լողափեր, իսկ մնացած ի
  • Գերմանական Daimler ավտոընկերությունը 15 000 աշխատատեղ կկրճատի՝ կորոնավիրուսի հետեւանքների պատճառով
    Կորոնավիրուսի համավարակի հետեւանքով առաջացած ճգնաժամի հետ կապված՝ գերմանական Daimler ավտոարտադրողը զգալի շատ աշխատատեղեր կկրճատի, քան ենթադրվում էր նախկինում հայտնում է DW-ն:Ընկերության ավելի քան 15 000 աշխատողների կառաջարկվի աշխատանքից կամավոր ազատվել, Stuttgarter Zeitung եւ Stuttgarter Nachrichten թերթերին տված հարցազրույցում ասել է Daimler HR-ի տնօրեն Վիլֆրիդ Պորտը:Մինչ այժմ ընկերությունը կամավոր հիմունքներով աշխատանքից ազատվելու դիմաց առաջարկում էր փոխհատուցում կամ մասնակի կենսաթոշակ: Stuttgarter Nachrichten-ի տվյալներով՝ Daimler- ի շուրջ 700 աշխատակիցներ արդեն կամավոր ազատվե
  • Գերմանիայում ի հայտ են եկել ջրածնային ավտոբուսներ, որոնք էներգիա են ստանում աղբից
    Գերմանիայի Վուպերտալ քաղաքում ի հայտ են եկել էկոլոգիապես մաքուր ավտոբուսներ․ դրանք աշխատում են ջրածնային վառելիքի հիման վրա, որը չի ձեւավորում որեւէ արտանետում, բացի ջրի գոլորշուց, իսկ վառելիքը ձեւավորում է աղբ այրող էներգակայանը, հաղորդում է Եվրոպուլս-ը։Ջրածնային վառելիքով 10 ավտոբուս միաժամանակ երթեւեկում է տարբեր երթուղիներով։ Նախատեսվում է հաջորդ տարի ջրածնային ավտոբուսները կրկնապատկել Վուպերտալում։ Յուրաքանչյուր ավտոբուսը տեղափոխում է մինչեւ 75 ուղեւոր։Նախկինում գոյություն ունեին էներգոհյուրանոցներ, որոնք աշխատում էին արտանետ
  • Եվրամիության տնտեսությունն ավելի խորը ճգնաժամ է ապրում, քան ակնկալվում էր. Եվրահանձնաժողով
    Եվրամիության տնտեսությունը ավելի խորը ճգնաժամ է ապրում, քան ակնկալվում էր, հայտարարել է Եվրահանձնաժողովը։Ըստ այսօր հրապարակված կանխատեսման, այս տարի եվրագոտու ՀՆԱ-ն կկրճատվի 8,7 տոկոսով, ինչը մեկ տոկոսով գերազանցում է գարնանը տրված գնահատականը, գրում է azatutyun.am լրատվական կայքը:«Վերականգնման ճանապարհը դեռ անորոշությամբ է պատված», - հայտարարել է Եվրահանձնաժողովի տնտեսական և ֆինանսական գծով հանձնակատար Պաոլո Ջենթիլոնին, փաստելով՝ տնտեսության վերաբացումը կանխատեսվածից դանդաղ է ընթանում՝ համաճարակի նոր ալիքներից խուսափելու համար։Ըս
      Թեժ գիծ
      +374 (047) 959555
      Տնտեսական գործունեության արտաքին էֆեկտների կարգավորման խնդիրներն ու միջոցները

      ՄԻՔԱՅԵԼ ՄԵԼՔՈՒՄՅԱՆ
      ՀՊՏՀ միկրոէկոնոմիկայի և ձեռնարկատիրական
      գործունեության կազմակերպման ամբիոն
      ԶԵՆՖԻՐԱ ԹՈՒՄԱՍՅԱՆ
      ՀՊՏՀ միկրոէկոնոմիկայի և ձեռնարկատիրական
      գործունեության կազմակերպման ամբիոն
      ԳԱՅԱՆԵ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
      ՀՊՏՀ միկրոէկոնոմիկայի և ձեռնարկատիրական
      գործունեության կազմակերպման ամբիոն
      ՄԱՐԻՆԵ ՏՈՆՈՅԱՆ
      ՀՊՏՀ միկրոէկոնոմիկայի և ձեռնարկատիրական
      գործունեության կազմակերպման ամբիոն




      Արտաքին էֆեկտներով առաջացած անարդյունավետությունը կապված է շուկայական գնագոյացման   թերությունների հետ, ինչը չի ապահովում արտաքին սահմանային ծախքերի կամ օգուտների հաշվառում շուկայական գնի մեջ: Հետևաբար` կարգավորման խնդրի էությունն այն է, որ գտնվեն արտաքին  սահմանային ծախքերը (օգուտները) ներքինի փոխակերպելու միջոցներ:
      Տեսականորեն, որոշակի պայմաններում, շուկայական մեխանիզմն ունակ է ապահովելու արտաքին էֆեկտների փոխակերպումը: Երբ սեփականության իրավունքները հստակ սահմանված են, իսկ դրանց փոխանակումը կապված չէ կողմերի զգալի ծախքերի հետ, խնդիրը կարող է լուծվել արտադրողների և արտաքին էֆեկտները ստացողների բանակցությունների միջոցով: Արտաքին էֆեկտների` ներքինի ձևափոխմանը կարելի է հասնել միավորման միջոցով, այսինքն` արտաքին էֆեկտն արտադրողների և ստացողների` որպես միասնական տնտեսավարող սուբյեկտի ձևավորմամբ: Դա կնպաստի արտադրության ծավալների ճշգրտմանը և ռեսուրսների առավել արդյունավետ բաշխմանը:
      Արտաքին էֆեկտների` ներքին էֆեկտների ձևափոխման անհրաժեշտ պայմանները հաճախ գործնականում դառնում են անիրագործելի, որի պատճառները շատ են: Դրանցից են` սեփականության իրավունքի սահմանման դժվարությունները, արտաքին էֆեկտների աղբյուրների որոշման բարդությունը, կողմերի ծախքերի և օգուտների վերաբերյալ տեղեկատվության անբավարարությունը և զգալի ծախքերը, որոնցով սովորաբար ուղեկցվում են ինչպես սեփականության իրավունքների սահմանումը, այնպես էլ բանակցությունների վարումը:

      Հիմնաբառեր. արտաքին էֆեկտ, ներքին էֆեկտ, սեփականության իրավունք, սահմանային ծախքեր, ռեսուրսների բաշխման օպտիմալացում, դրական էֆեկտ, բացասական էֆեկտ



      Շուկայական մեխանիզմի օգտագործումն արտաքին էֆեկտների (էքստերնալների) հիմնահարցի լուծման համար ոչ միշտ է արդյունավետ և հնարավոր, ուստի անհրաժեշտություն է առաջանում արտաքին ազդակների կարգավորման` ոչ շուկայական միջոցների օգտագործման առումով: Այս գործառույթն իրագործում է պետությունը` ապահովելով ուղղումներ (շտկումներ), որոնք ծագում են արտաքին ծախքերի և օգուտների ազդեցություններից`  կիրառելով վարչական (սահմանափակելով արտադրությունը կամ էլ բարիքների տրամադրումը) և տնտեսական (հարկեր և լրավճարներ) միջոցներ: Արտաքին էֆեկտների կարգավորումը դրանց վերափոխման միջոց է, որը հանդես է գալիս սահմանափակումների կամ խրախուսման ձևով` ուղղված ռեսուրսների օպտիմալ բաշխմանը:
      Բացասական արտաքին էֆեկտների դրսևորման հետևանք է բարիքների գերարտադրությունը: Այս առումով, բացասական արտաքին էֆեկտների կարգավորման խնդիրը բարիքի առաջարկի կորի` օպտիմալ ուղղությամբ շտկումն է հասարակական սահմանային ծախքերի մակարդակին, բարիքի արտադրության ծավալին համապատասխան: Խնդրի լուծման համար կարող են օգտագործվել տարբեր միջոցներ:
      Ստանդարտները, որոնք ներկայացնում են պետության կողմից հաստատվող սահմանափակումներ շրջակա միջավայրն աղտոտող արտադրական թափոնների տեսակների և ծավալների վրա, բացասական արտաքին էֆեկտների կարգավորման առավել տարածված միջոցներ են: Դրանց նպատակը առաջարկի շուկայական ծավալի հավասարակշռության հաստատումն է համապատասխան օպտիմալ բարիքների առաջարկի կրճատման ճանապարհով: Որպես ազդեցության միջոցներ օգտագործում են աղտոտող արտանետումների ծավալների կրճատումը և արտանետումներում թունավոր նյութերի պարունակման նորմերի սահմանումը: Առաջին դեպքում նպատակը ձեռք է բերվում ի հաշիվ թողարկման ծավալների ուղղակի սահմանափակման, իսկ երկրորդ դեպքում` ի հաշիվ առաջարկի կորի տեղաշարժման` արտադրության ծախքերի աճման արդյունքով, արտադրողների լրացուցիչ ծախսերի հետևանքով` պայմանավորված նորմերի պահպանման անհրաժեշտությամբ (սարքավորումների տեղադրում և թափոնների մաքրման հետ կապված միջոցառումների իրականացում):
      Նպաստելով արտաքին էֆեկտների կրճատմանը` չափորոշիչների օգտագործումը չի ապահովում ռեսուրսների օպտիմալ բաշխում:
      Առաջին` դա չի ընդգրկում արտաքին էֆեկտների այն մասը, որն առաջ է  գալիս ստանդարտներով թույլատրելի արտանետումների մակարդակով, ուստի արտաքին սահմանային ծախքերը չեն փոխհատուցվում, ինչը նշանակում է, որ ռեսուրսների մի մասը սպառվում է անվճար: Երկրորդ` դա, մի կողմից, հաշվի չի առնում ֆիրմաների մասնավոր սահմանային ծախքերի մակարդակներում հնարավոր տարբերությունները, մյուս կողմից` արտաքին էֆեկտների տարբեր ստացողների համար հասարակական սահմանային օգտակարության մակարդակները: 

      Եթե ֆիրմաների սահմանային ծախքերը տարբերվում են (գծապատկեր 1), ապա արտանետումների միասնական S ստանդարտի օգտագործումը կհանգեցնի այն բանին, որ փոքր ծախքեր ունեցող ֆիրմաների համար (MPC1 −MSC1) սահմանված պահանջները կլինեն արդյունավետից բարձր (Q1 >QS), իսկ ավելի բարձր ծախքեր ունեցողֆիրմաների համար (MPC2−MSC2)` արդյունավետից ցածր (Q2
































      Օրինակ` քաղաքներում աղտոտման աստիճանն ավելի բարձր է, քան գյուղական վայրերում: Համապատասխանաբար` հասարակական օգուտները բարիքների արտադրությունից քաղաքում ավելի փոքր են (MSB2), քան գյուղական վայրերում (MSB1 ): Ուստի միասնական ստանդարտի կիրառման ժամանակ գյուղական վայրերում գործող ֆիրմաները կթողարկեն օպտիմալ մակարդակից ցածր (Q1>QS), իսկ քաղաքում գործող ֆիրմաները` օպտիմալից բարձր (Q2<QS), ինչը վկայում է ռեսուրսների ոչ արդյունավետ բաշխման մասին: Այս թերությունների վերացումն անհատական ստանդարտների ներդրման ճանապարհով տնտեսապես հիմնավորված չէ, քանի որ կապված է մեծ վարչական ծախքերի հետ (տեղեկատվության հավաքագրում, մշտադիտարկում և հսկում):



















      Հարկերը, որոնք տրվում են վճարումների պատճառած վնասների դիմաց, արտաքին էֆեկտների կարգավորման մեկ այլ միջոց են: Դրանք կարող են սահմանվել ինչպես թողարկվող բարիքների, այնպես էլ թունավոր արտանետումների նկատմամբ: Հարկերի (T) ազդեցության մեխանիզմի էությունն այն է, որ արտաքին սահմանային ծախքի մեծությանն առնչվող հարկը (T=MEC) բարձրացնում է արտադրության սահմանային ծախքերը մինչև հասարակական սահմանային ծախքերի մակարդակը (գծապատկեր 3):
      Դառնալով առաջարկի որոշիչ (դետերմինանտ) կոր, այն առաջարկը բարձրացնում է վերև` S-ից մինչև S2: Արդյունքում տեղի է ունենում թողարկման կրճատում դեպի օպտիմալ ծավալի Q1 կողմ, իսկ հասարակությունը ստանում է ուղղակի շահում, որը հավասար է վերացված կորուստներին (ABC եռանկյունի), ինչը, սակայն, չի նշանակում հասցված վնասի վերացում:
      Հարկերի ներդրման հետևանքները պայմանավորված են ֆիրմաների արտադրության ծախքերը նվազագույնի հասցնելու այլընտրանքային միջոցների առկայությամբ, ինչն անհրաժեշտ է հաշվի առնել հարկերի ներգրավման ժամանակ: Եթե ֆիրմաները սեփական շահույթի մաքսիմալացման տեսանկյունից առավել շահավետ են համարում հարկերի վճարումը` կրճատելով թողարկումը, ապա այս պարագայում հասցվող վնասը միայն կփոքրանա, մեր դեպքում, մինչև (P1−P3)Q1 չափը: Երբ հարկերը ֆիրմաներին զրկեն շահույթից, ապա կդադարեցվի արտադրությունը, իսկ եթե ֆիրմաները թունավոր արտանետումների կրճատման նպատակով ունենան միջոցներ, որոնց ծախսերը բարձր են հարկերից, ապա կկատարելագործեն տեխնոլոգիաները, ինչի շնորհիվ վնասակար ազդեցությունները կկրճատվեն կամ էլ ամբողջությամբ կվերացվեն:
      Հարկերի օգտագործումն ունի մի շարք առավելություններ: Ի տարբերություն ստանդարտների, դա չի պահանջում դժվարամատչելի տեղեկատվության հավաքագրում` կապված արտանետումների նվազեցման սահմանային ծախքերի հետ: T հարկի օգտագործումը չի ավելացնում ֆիրմաների ծախքերն աղտոտման նվազեցման համար (MCa1 և MCa2) և ունակ է ապահովելու արտանետումների նույն մակարդակն ավելի ցածր ծախքերի պարագայում (MCbT Քանի որ ֆիրմաները կարող են օգուտ ստանալ` որպես տարբերություն արտանետումների կրճատման և հարկի ծախսերի միջև, ուստի հարկերը հզոր խթան են դառնում ֆիրմաների արտանետումների մակարդակը կրճատելու համար` ի հաշիվ տեխնոլոգիայի կատարելագործման, իսկ հարկերը նպաստում են պետեկամուտների աճին (գծապատկեր 4. ա): 
      Հարկերի օգտագործումը գործնականում որոշակի դժվարություններ ունի:
      -  Անմիջական կոռելյացիայի բացակայությունը թողարկման ծավալի և աղտոտման մակարդակի միջև չի ապահովում արտաքին էֆեկտի ինտերնալացումը, ինչը պահանջում է վերջինիս աղբյուրի հստակ որոշում և հարկի սահմանում վնասաբեր արտանետումների յուրաքանչյուր տեսակի պարագայում, իսկ դա էլ կապված է զգալի լրացուցիչ ծախքերի հետ:
      - Հարկերը հանգեցնում են գների աճին:
      - Հարկերի T1 սահմանման ժամանակ թույլ տրված սխալները (գծապատկեր 4.բ) պատճառ են դառնում ավելի լուրջ սահմանային հասարակական ծախքերի (MSCT>MSCS), քան ստանդարտների S1 օգտագործման ժամանակ:
      - Հարկերի օգտագործումը չի երաշխավորում հասցվող վնասի վերացումը, ինչը երկարաժամկետում կհանգեցնի անվերադարձ հետևանքների:
      - Այն դեպքերում, երբ արտաքին էֆեկտ ստացողներն օժտված են դրանց վերացման ավելի էժան միջոցներով, հարկադրումը ընդհանրապես անարդյունավետ է:
      Արտաքին էֆեկտների կարգավորման խնդիր է համարվում ոչ թե աղտոտման վերացումը, այլ ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման ապահովումը: Սա նշանակում է, որ աղտոտման նկատմամբ վերահսկման արդյունավետ մակարդակը հաստատվում է այն ժամանակ, երբ սահմանային հասարակական ծախքերը հավասարվում են սահմանային հասարակական օգուտներին: Այս առումով, արտաքին էֆեկտների կարգավորման հիմնահարցը ռեսուրսների բաշխման արդյունավետության մակարդակի բարձրացումն է ձեռքբերվի բացասական արտաքին էֆեկտների վերացման, անհրաժեշտ ֆիրմային ծախքերի նվազեցման պայմաններում: Նման խնդրի լուծումը հնարավոր է աղտոտման իրավունքի շուկայի ստեղծման ճանապարհով, որտեղ այդպիսի իրավունքները ազատ կարող են գնվել և վաճառվել: 


















      Լիցենզիաները ներկայացնում են աղտոտող նյութերի արտանետման հնարավոր միջոցներից մեկը: Սահմանելով աղտոտման թույլատրելի ծավալը` պետությունը թողարկում է այդ ծավալին հավասար քանակությամբ լիցենզիաներ: Քանի որ լիցենզիաների S առաջարկը խիստ սահմանափակ է, ուստի վերջինիս գինը կախված կլինի պահանջարկից (D). 




















      Լիցենզիաների շուկայում համապատասխան մեխանիզմի գործողությունը կնպաստի, որ արտանետման իրավունքները փոխանցվեն այն ֆիրմաներին, որոնք ունեն արտանետումների կրճատման ավելի ցածր ծախքեր: Բացի դրանից, ռեսուրսների օգտագործման իրավունքները կգնվեն նաև այլընտրանքային նպատակների օգտագործման համար, ինչը համարժեք է լիցենզիաների առաջարկի կրճատմանը (S1) և դրանց գնի բարձրացմանը(P1): Որոշ ֆիրմաներ ստիպված կլինեն կրճատել թողարկումը կամ էլ ներդնել թողարկման առավել կատարելագործված եղանակներ: Այն ֆիրմաները, որոնց համար լիցենզիայի գինը բարձր կլինի թունավոր արտանետումների կրճատման նպատակով կատարած ծախքերից, ստիպված կլինեն դադարեցնել արտադրությունը, ինչն էլ կապահովի արտանետման իրավունքի փոխանցումը այն ֆիրմաներին, որոնք ունեն թունավոր արտանետումների կրճատման ավելի ցածր ծախքեր: Արդյունքում` ավելի ցածր ծախքերի պայմաններում կարելի է հասնել արդյունավետության բարձրացման:  Փոխհատուցման մեխանիզմը ներկայացնում է փոխհատուցման հիման վրա ֆիրմաների միջև համաձայնություն աղտոտման սեփականության իրավունքի փոխանակման մասին, որն օգտագործվում է այն ժամանակ, երբ լրացուցիչ աղտոտումն անթույլատրելի է: Դրա էությունն այն է, որ ֆիրման կարող է մեկ այլ ֆիրմայից ձեռք բերել արտանետման իրավունք` որոշակի վճարի դիմաց կրճատելով արտանետումները:
      Վարկավորման մեխանիզմի էությունն այն է, որ ֆիրմաները, որոնք ունեն ավելի ցածր աստիճանի թունավոր արտանետումներ, քան նորմատիվային մակարդակն է, ստանում են ոչ միայն իրավունք (,վարկե) նույնաքանակ աղտոտման նորմերի պարագայում, այլ նաև հնարավորություն` կուտակելու նմանատիպ ,վարկերե: Եթե ֆիրմային տրվում է նման վարկերի վաճառքի իրավունք, ապա այս կարգավորման եղանակը կարող է հզոր խթան դառնալ արտանետումների ապագա կրճատման համար, քանի որ ստացված «վարկերի» վաճառքը կնպաստի դրանց շահույթի աճին:
      Մշտադիտարկում կիրառվում է արտանետումների նորմերի ստուգման համար: Էությունն այն է, որ ֆիրմաներին թույլատրվում է գերազանցել նորմատիվները մեկ արտանետման գծով, եթե դա ապահովում է մեկ այլ տեսակի արտանետման գծով համարժեք իջեցում:
      Դրական արտաքին էֆեկտների ազդեցությունն ավելի թույլ է արտադրության արդյունավետ ծավալի և բարիքների օպտիմալ սպառման համեմատությամբ: Այս առումով, դրական արտաքին էֆեկտների կարգավորման խնդիրն այն է, որ բարիքի արտադրության և սպառման ծավալները համապատասխանեն հասարակական սահմանային օգուտների մակարդակին:
      Քանի որ արտաքին էֆեկտների դրական բնույթը սովորաբար արտահայտվում է բարիքի սպառման ընթացքում, դրական էֆեկտների կարգավորումն ուղեկցվում է բարիքի գնի իջեցմամբ, ինչն էլ մեծացնում է դրա պահանջարկը, հետևաբար` թողարկումը: Լրավճարները տրամադրվում են բարիքի սպառողներին կամ արտադրողներին և համարվում են գործունեության կարգավորման առավել տարածված միջոց: Դրանք կարող են անմիջականորեն տրվել նրանց, ովքեր դրական արտաքին էֆեկտներ առաջացնող բարիքի սպառողներ են: Սուբսիդավորման նման ձևեր կարող են համարվել սննդամթերքի կտրոնները, դրամական վճարումները` աղքատ բնակչությանը, կրթաթոշակները, անվճար պատվաստումները և այլն: Եթե բարիքի սպառումն ուղեկցվում է դրական արտաքին էֆեկտով (գծապատկեր 6.ա), ապա պահանջարկի հավասարակշռված ծավալի (Q*) ժամանակ հասարակական օգտակարության համախառն կորուստները (դրական արտաքին էֆեկտ) կկազմեն (P2-P*)Q*, իսկ արդյունավետության զուտ կորուստները` DEF եռանկյան մակերեսին հավասար մեծություն:
      Քանի որ սպառման արդյունավետ ծավալը հավասար է Q1-ի, ուստի դրան հասնելու համար անհրաժեշտ է սպառողներին բարիքի յուրաքանչյուր միավորի համար տրամադրել լրավճարներ C սահմանային արտաքին օգուտի չափով` C=MEB: Բարիքի գնի իջեցումը (P1>P3) կապահովի բնակչության գնողունակության աճ, և պահանջարկի կորը կտեղաշարժվի (D→D1), ինչի արդյունքում, հասարակության տեսանկյունից, բարիքի արտադրությունը կմեծանա մինչև արդյունավետ ծավալը (Q*→Q1): Այս դեպքում կպահանջվեն լրահատկացումներ (P1−P3) Q1 գումարին հավասար: 






      Գծապատկեր 6. բ): Այս դեպքում որպես սուբսիդիաների անմիջական ստացողներ հանդես են գալիս արտադրողները, իսկ դրանց ազդեցությունն արտահայտվում է բարիքի արտադրության սահմանային ծախքերի կրճատմամբ և առաջարկի կորի տեղաշարժմամբ (S→SC): Գնի իջեցումը (P*→PC) կհանգեցնի սպառման աճին (Q*→QC): Սակայն անհրաժեշտ է նկատել, որ սուբսիդիայի չափը (C) ավելի մեծ է գնի իջեցման չափից: Սուբսիդավորման այդպիսի օրինակներ են գյուղատնտեսական արտադրությունը, բնակարանային շինարարությունը: 


















      Ինչ վերաբերում է դժվարություններին, որոնք ծագում են դրական արտաքին էֆեկտների կարգավորման ժամանակ, ապա դրանք նման են բացասական արտաքին էֆեկտների կարգավորման ընթացքում ի հայտ եկած դժվարություններին` ոչ բավարար տեղեկատվություն, լրացուցիչ վարչակառավարչական ծախքեր: Անհրաժեշտ է նաև հիշել, որ սուբսիդավորումը կապված է լրացուցիչ ծախքերի հետ: